สักครั้งหนึ่งในชีวิต ข้าขอพิชิตภูกระดึง

บนเส้นทางที่ทอดยาวไกล และยากลำบาก ยังมีเรื่องราวของมิตรภาพ แม้จะสั้นและฉาบฉวย แต่กลับแฝงด้วยรอยยิ้ม ที่สามารถแปรเปลี่ยนเป็น ‘ความทรงจำ’ ไม่รู้ลืม ดังเช่น การเดินทางไปที่ ภูกระดึง คราวนี้ เป็นสิ่งไม่คาดฝัน เพราะไม่เคยเลยสักครั้งที่คิดว่า จะได้มีโอกาสมาที่นี่กับเพื่อนรู้ใจ

ณ ผานกเค้า ยามโพล้เพล้ พลุกพล่านไปด้วยนักเดินทางวัยละอ่อน ทั้งหญิงและชาย ต่างยืนเกาะกลุ่มเหมือนเฝ้ารออะไรบางอย่าง ทำเอา บ้านเจ๊กิม ร้านขายตั๋วรถประจำทาง จุดรอรถดีที่สุด ทั้งจำหน่ายอาหาร เครื่องดื่ม ของกิน รวมทั้งให้บริการห้องน้ำฟรี ครึกครื้นไม่แพ้สถานีขนส่งหมอชิต และสายใต้

ขณะลงจากรถประจำทาง ป.1กรุงเทพ –เลย เรารีบจ้ำอ้าวเข้าบ้านเจ๊กิม จองตั๋วเดินทางกลับ ก่อนจับรถสองแถวสู่ ที่ทำการอุทยานแห่งชาติภูกระดึง ชั่วครู่เดียวก็ถึง แม้จะเป็นช่วงเวลาเช้าตรู่อันแสนสบาย แต่ที่ทำการอุทยานกลับเนืองแน่นด้วยผู้คน โดยเฉพาะหนุ่มสาว พากันมาประลองความอึด ไม่เท่านั้น ยังมีผู้สูงวัย และ เด็กเล็ก ร่วมตะลุยบนเส้นทางนี้อีกด้วย

หลังติดต่อเรื่องค่าสถานที่กางเต็นท์ เช่าเครื่องนอน และช่างน้ำหนักสัมภาระ เพื่อใช้บริการลูกหาบ เสร็จสรรพ ก็ได้เวลาเริ่มต้นผจญภัย จากบ้านศรีฐาน เชิงเขา ปากกกค่า ซำแฮก ซำบอน ซำกอซาง พร่านพรานแป ซำกกหว้า ซำกกไผ่ ซำกกโดน ซำแคร่ และหลังแป รวมระยะทางกว่า 5 กิโลเมตร

ฉันมองดูนาฬิกา เป็นเวลา 07.35 นาที จดมันลงบนกระดาษแผ่นเล็ก กระชับกระเป๋าเป้ใบเก่ง แล้วลุยขึ้นเขา เส้นทางช่วงแรกค่อนข้างลำบาก สองข้างทางปกคลุมด้วยป่าเต็งรัง ฝุ่นจึงเยอะมากหากเดินลากเท้า หรือ ตบเท้าแรง ฉันเมาฝุ่นจนต้องผละหนี ด้วยการย่ำเท้าเร็วขึ้น แซงหน้ากลุ่มเด็กวัยรุ่น และเหล่าลูกหาบ

ถึงซำแฮก เล่นเอาเม็ดเหงื่อท่วมตัว แต่ไม่มีใครยอมแพ้ ยังคงจูงมือย่ำเท้าต่อไป ไกลเท่าไหร่ไม่รู้ เมื่อกางแผนที่ดู จึงรู้ว่าอยู่ ซำกกโดน แล้วแวะพักเติมพลังกับ น้ำแตงโมสูตรพิเศษ (เอาเนื้อแตงโมผสมกับน้ำหวาน คนให้เป็นเนื้อเดียวกัน) นั่งก้นยังไม่ชา ก็ออกเดินต่อ จนมาถึงด่านยากและชันที่สุด เราใช้มือและเท้าปีนป่ายทั้งตัว สะดุดหินบ้างบางจังหวะ บางช่วงไต่บันไดเหล็ก แม้ขาเมื่อยเต็มทน แต่ต้องกัดฟันฝืน กระทั่งมาโผล่ที่ หลังแป เขตป่าสนและทุ่งหญ้าสวย

จากหลังแปร เราบ่ายหน้าสู้แดดไปที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยววังกวาง ระยะทางกว่า 3 กิโลเมตร ก้มดูเวลาอีกที 10.08 นาที ด้วยความที่เดินกันเร็ว ลูกหาบยังมาไม่ถึง เราจึงนอนเอกเขนก ท้าลมหนาวยามเช้าอยู่ที่ศาลา เกือบบ่ายถึงได้กระเป๋าสัมภาระ ดีใจจนเนื้อเต้น เลยปล่อยให้เพื่อนกางเต็นท์เดียวดาย ส่วนเราไปแช่มชื่นกับสายน้ำเย็นเฉียบ แล้วเดินร่าเข้าศูนย์บริการนักท่องเที่ยว ซื้อแผนที่หนึ่งฉบับ ก่อนกลับไปวางแผนเที่ยววันนี้

ช่วงบ่ายเรามีเวลาไม่มากพอ นอกจากไปไหว้องค์ พระพุทธเมตตา แล้วชมพระอาทิตย์ตกดินที่ผาหมากดูก เท่านั้น เพื่อไม่ให้เสียเวลา เราเก็บของจำเป็นเข้ากระเป๋าเป้ ไม่ลืม ไฟฉาย ขวดน้ำ เสื้อกันหนาว และกล้อง แล้วออกเดินทันใจ เริ่มต้นจากศูนย์บริการนักท่องเที่ยว มีป้ายบอกทางเป็นระยะ ระหว่างทางเราได้เพื่อนใหม่สองคนเดินทางไปด้วย องค์พระพุทธเมตตา โดดเด่นเห็นแต่ไกล องค์พระพุทธรูปสีขาว ห่มจีวรเหลือง เล่ากันว่า เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2463 โดยหลวงวิจิตร คุณสาร นายอำเภอวังสะพุงร่วมกับราษฎรสร้างขึ้น เพื่อเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจ และด้วยความศรัทธาในเดินแดนอันศักดิ์สิทธิ์ และมหัศจรรย์นี้ เดิมเป็นพระพุทธรูปไม่มีชื่อ ต่อมา ปี 2526 สมเด็จพระศรีนครินทรา บรมราชชนี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้บูรณะปฏิสังขรณ์องค์พระ และบริเวณรอบ ด้วยหินอ่อน พร้อมทั้งทรงเสด็จมาเบิกพระเนตรและสวมเกศ รวมถึงพระราชทานพระนามว่า ‘พระพุทธเมตตา’ ตราบจนถึงทุกวันนี้

เราเข้าไปกราบสักการะ ตีระฆังคนละครั้ง ตามความเชื่อของเพื่อนร่วมเดินทางคนหนึ่ง พูดถึงระฆังนี้ว่า หากใครตีระฆังกี่ครั้ง จะได้กลับมาที่นี่อีกตามจำนวนการตี ถ้าไม่เชื่อ ลองมาพิสูจน์ดู! จากนั้นสืบเท้าต่อยัง ‘ผาหมากดูก’ วิ่งไล่ตะวันที่กำลังอ่อนแสงลงทุกที เราเร่งฝีเท้าทั้งที่ยังเมื่อย แต่เส้นทางพาเพลิน ด้วยมีทิวสนตลอดทาง ถึงผาหมากดูกทันเวลาพอดี ดวงอาทิตย์กลมโตกำลังลับขอบฟ้าไปทีละน้อย เกิดริ้วสีแดงส้มทอดยาวบนฟ้า ครอบคลุมภายใต้ผิวสีเทาที่คืบคลานเข้ามา อิ่มใจกับภาพตรงหน้า ก่อนหันหลังกลับ พลางแหงนมองพระจันทร์กลมโตลอยสูงอยู่ในท้องฟ้าที่มืดมิด ห่อคลุมด้วยสายลมหนาวเย็นเยียบ เราดึงเสื้อหนาวมาสวม เดินจับมือพูดคุยกันไปจนถึงที่พัก

ใบเมเปิ้ลบนดิน กับ พระอาทิตย์ตกดินที่ผาหล่มสัก

ตื่นเช้าตรู่ อากาศเย็นชื้นแต่อบอวลด้วยมิตรภาพ ทั้ง แม่ค้า ลูกหาบ และเพื่อนร่วมทาง ต่างส่งรอยยิ้ม และคำทัก ทายอย่างเป็นกันเอง อาหารมื้อเช้าจึงได้รับการถมเต็มด้วยความสุขล้น เราเริ่มสาวเท้าอีกครั้ง จากศูนย์บริการนักท่องเที่ยวสู่ปลายทางที่ผาหล่มสัก ระหว่างทางแวะเที่ยวน้ำตกต่างๆ พร้อมกับชื่นชมใบเมเปิ้ลที่ร่วงหล่นบนดิน แวะ น้ำตกวังกวาง ที่แรกลักษณะเป็นหน้าผาสูงตัดขวางลำธาร สายน้ำไหลลงยังวังน้ำเบื้องล่าง ซึ่งมีลักษณะเป็นโพลงถ้ำมุดลงไป ข้างเคียงเป็นที่อยู่อาศัยของฝูงกวาง มักลงมากินน้ำอยู่เสมอ จึงเรียกว่า ‘วังกวาง’

ถัดไป น้ำตกเพ็ญพบใหม่ น้ำตกผ่านผาหินรูปโค้ง ในหน้าหนาวจะมีใบเมเปิ้ลร่วงหล่นลอยไปตามผิวน้ำ ยามแดดสาดส่องลงมาจะเป็นสีแดงจัดจ้าตัดกับสีเขียวขจีของตะไคร่น้ำตามโขดหิน ใกล้กัน น้ำตกโผนพบ เกิดจากสายน้ำวังกวางเช่นเดียวกัน เป็นน้ำตก 8 ชั้นที่สวยงาม น้ำตกเพ็บพบ เป็นน้ำตกที่ไม่สูง ลำห้วยช่วงก่อนไหลลงน้ำตกเป็นลานหินกว้างคล้ายแก่งเต็มไปด้วยหลุมกลม น้ำตกถ้ำใหญ่ ห่างจากน้ำตกเพ็บพบราว 1 กิโลเมตร ตลอดเส้นทางสู่น้ำตกปกคลุมด้วยป่าดิบเขา มีพรรณไม้ใหญ่ให้ร่มเงาครึ้ม บางช่วงต้องเดินเลียบลำห้วยเล็ก มีใบเมเปิ้ลร่วงเกลื่อนพื้นป่า ความสวยงามของน้ำตกถ้ำใหญ่แปลกตาด้วยโขดหินมหึมาวางทับซ้อนไม่เป็นระเบียบ ลำธารขนาบข้างด้วยต้นเมเปิ้ล สระแก้ว เป็นวังน้ำลึกขนาดเล็ก น้ำใสจนมองเห็นพื้นหินสะอาด เป็นแหล่งต้นน้ำของสัตว์ป่าจำนวนมาก หากสังเกตให้ดีจะพบดอกไม้ป่า อย่าง ดอกหรีดสีม่วงอมน้ำเงิน เกสรสีเหลือง และจอกบ่วาย น้ำตกธารสวรรค์ น้ำตกขนาดเล็ก สระอโนดาต สระน้ำขนาดใหญ่ที่มีต้นสนขึ้นเป็นแนว ชมลานกินรีซึ่งเป็นสวนหินธรรมชาติ ที่พรั่งพร้อมด้วยพรรณไม้นานาชนิด เช่น ดุสิตา หยาดน้ำค้าง กระปรอกสิงห์ (เฟิน) ต่อกันที่ น้ำตกถ้ำสอเหนือ ธารน้ำไหลมาจากผาเป็นม่านน้ำตก บริเวณข้างเคียงมีดงกุหลาบแดง ซึ่งพบเห็นในช่วงฤดูร้อน และสิ้นสุดที่ ผาหล่มสัก

ณ ผาหล่มสัก ตอนบ่าย นักท่องเที่ยวหลายกลุ่มกางเสื่อนอนตีพุงอย่างสบาย ส่วนเราหนีฝูงชนหามุมร่ม นอนเอาแรงเช่นกัน ลืมตาอีกที เจ้าแห่งวันทำท่าจะตกฮวบจากฟ้า อดใจรอแค่เสี้ยวนาที ดวงตะวันแดงก็หายลับไป ทิ้งไว้เพียงดวงจันทร์สว่างไสวในความมืด ตลอดระยะทางขากลับกว่า 9 กิโลเมตร เราพูดคุยกันถึงเรื่องต่างๆ แต่ที่ตลกมากคือ พวกปั่นจักรยานปั่นแซงหน้าเราไป จู่ๆ เราเดินตามทัน เพราะคนปั่นคนสุดท้ายโซ่หลุด เพื่อนอีกคนมาช่วยซ่อม ครั้นได้ยินเสียงหมาไนหอนดังมาก ตกใจรีบหอบจักรยานวิ่งหนีสุดฤทธิ์ ส่วนเราใช้เท้าเดินต้องรีบย่ำเท้าอย่างเร็วรี่ ปรากฎว่าถึงก่อนพวกปั่นจักรยานเสียอีก

เมื่อถึงศูนย์บริการนักท่องเที่ยว พูดคุยกับเจ้าหน้าที่ จึงทราบว่า หมาไนไม่น่ากลัวเท่าช้างป่า ทำให้หวนคิดถึงเส้นทางที่ผ่านมา มีป้ายบอกให้ระวังช้างป่าอยู่เป็นระยะ โชคดีเราไม่เจอช้างสักตัว ไม่อย่างนั้นค่ำนี้คงไม่จบลงด้วยดี

04.50 ตื่นขึ้นด้วยอาการขี้เกียจ หยิบไฟฉาย กระชับเสื้อหนาว ก่อนเดินตามเจ้าหน้าที่ไปยัง ผานกแอ่น ฝ่าความหนาวเย็น แต่ก็คุ้ม เพราะแสงแรกแห่งวันอาบอุ่นท้องฟ้าสวยงามสมใจ ณ นาทีนี้ เราถ่ายรูปไว้เป็นที่ระลึก แล้วจึงเดินไปกราบลาพระที่ ลานวัดพระแก้ว ก่อนกลับที่พัก เก็บข้าวเก็บของ พร้อมขยะถุงโตลงเขา เหนื่อยแต่ภูมิใจ ที่เราได้เป็นส่วนหนึ่งของ อาสาสมัครพิทักษ์ภูกระดึง เพราะยังมีนักท่องเที่ยวอีกหลายหมื่นคน ที่ไม่ได้เข้าร่วมโครงการนี้

ภูกระดึง ท่องเที่ยวสุดฮิปของเมืองไทย

กางเกงและรองเท้าเดินป่าที่ภูกระดึง

แผนที่ภูกระดึง แผนที่เดินป่า

แผนที่ภูกระดึง เส้นทางเดินเท้า